यामागचा इतिहास जाणून घेऊ या
भारतीय नागरिकांसाठी आठ ऑक्टोबर हा दिवस खूप महत्वाचा आहे. या दिवशी भारतीय हवाई दल दिवस साजरा केला जातो. यावर्षी भारतीय हवाई दलाचा ८९ वा स्थापना दिवस साजरा केला जाईल. भारतीय हवाई दल जगातील सर्वात शक्तिशाली हवाई दलांपैकी एक आहे. हवाई दलाने आपल्या शौर्याने भारताला अनेक वेळा अभिमान वाटावा असे क्षण भारताला दिले आहेत.
काय आहे दिवसाचा इतिहास?
हवाई दलाची स्थापना आठ ऑक्टोबर १९३२ रोजी झाली, म्हणून दरवर्षी ८ ऑक्टोबर रोजी हवाई दल दिवस साजरा केला जातो. देश स्वतंत्र होण्यापूर्वी हवाई दलाला रॉयल इंडियन एअर फोर्स (आरआयएएफ) म्हटले जात असे. स्वातंत्र्यानंतर, “रॉयल” हा शब्द काढून “भारतीय हवाई दल” वर करण्यात आला.
पहिली तुकडी कधी तयार झाली?
१ एप्रिल १९३३ रोजी हवाई दलाची पहिली तुकडी तयार करण्यात आली, ज्यात ६ आएएफ- प्रशिक्षित अधिकारी आणि १९ हवाई कर्मचारी होते.
कोण होते हवाई दलाचे पहिले प्रमुख?
स्वातंत्र्यप्राप्तीपूर्वी हवाई दल केवळ लष्कराखाली काम करायचे. लष्करातून हवाई दलाला ‘मुक्त’ करण्याचे श्रेय भारतीय हवाई दलाचे पहिले कमांडर-इन-चीफ, एअर मार्शल सर थॉमस डब्ल्यू. एल्महर्स्ट यांना जाते. स्वातंत्र्यानंतर, सर थॉमस डब्ल्यू. एल्महर्स्ट यांना भारतीय हवाई दलाचे पहिले प्रमुख, एअर मार्शल बनवण्यात आले. १५ ऑगस्ट १९४७ ते २२ फेब्रुवारी १९५० पर्यंत ते या पदावर राहिले.
भारतीय हवाई दलाचे ब्रीदवाक्य
भारतीय वायुसेनेचे बोधवाक्य ‘नभ: स्पृशं दीप्तम’ असं आहे. हे गीतेच्या अकराव्या अध्यायातून घेतले गेले आहे. महाभारत युद्धाच्या वेळी कुरुक्षेत्रात भगवान कृष्णाने अर्जुनाला दिलेल्या प्रवचनाचा एक उतारा आहे.
हवाई दलाचा ध्वज
हवाई दलाचा ध्वज, हा हवाई दलाच्या चिन्हापेक्षा वेगळा आहे. ज्यामध्ये सुरुवातीच्या एक चतुर्थांशमध्ये राष्ट्रध्वजासह निळा रंग आहे आणि राष्ट्रध्वजाच्या तिन्ही रंगांपासून बनविलेले एक वर्तुळ (वर्तुळाकार आकार) म्हणजे भगवा, पांढरा आणि हिरवा मध्य असा आहे. हा ध्वज १९५१ मध्ये स्वीकारण्यात आला.
